De wereld is veranderd. De noodzaak om te investeren in onze veiligheid en Defensie is door de huidige geopolitieke situatie weer onmiskenbaar op de agenda gekomen. Meer middelen voor onze strijdkrachten, om te voldoen aan NAVO-normen en om onze mensen en belangen te beschermen, lijken onvermijdelijk.
Maar de manier waarop we deze investeringen financieren, is een cruciale, fundamentele keuze voor onze samenleving. De recente discussie waarin hogere defensie-uitgaven direct gekoppeld worden aan (soms forse) bezuinigingen op de zorg, is kortzichtig, gevaarlijk en gaat voorbij aan de kernwaarden van een welvarend land.

Zorg en Veiligheid: Geen communicerende vaten

Het is een veelgebruikte, maar valse tegenstelling: óf meer tanks, óf betere ouderenzorg. Een moderne staat heeft de plicht om in beide te voorzien. Veiligheid en een sterke krijgsmacht zijn essentieel voor de soevereiniteit en stabiliteit. Maar wat hebben we aan veiligheid buiten onze grenzen, als de menselijke veiligheid binnen onze grenzen in gevaar komt?
De zorg is de ruggengraat van onze sociale zekerheid. Het gaat om toegankelijke ziekenhuizen, de beschikbaarheid van goede wijkverpleging, en de onmisbare hulp voor onze ouderen. Bezuinigen op deze vitale sector heeft directe en ingrijpende gevolgen voor de meest kwetsbaren in onze samenleving en voor de duizenden zorgprofessionals die al onder hoge druk staan.

De Economische en Sociale Impact van Zorgbezuinigingen

Bezuinigen op de zorg is economisch gezien een dubieuze keuze:
* Hogere Indirecte Kosten: Beperkte toegang tot zorg leidt tot uitstel van behandeling, langere ziekteverzuim en een daling van de arbeidsproductiviteit. Een gezonde bevolking is de basis van een sterke economie.
* Krapte op de Arbeidsmarkt: De zorgsector kampt al met ernstige personeelstekorten. Bezuinigingen, bijvoorbeeld door versobering van het basispakket of hogere eigen risico’s, verhogen de werkdruk en maken de sector minder aantrekkelijk. Dit leidt tot een vicieuze cirkel van slechtere zorg en meer uitstroom.
* Toenemende Onzekerheid: Een sterke verzorgingsstaat creëert vertrouwen en sociale cohesie. Het afbreken van de zekerheid van goede zorg ondermijnt dit vertrouwen en kan leiden tot grotere sociale ongelijkheid, waarbij alleen de rijken zich nog de beste zorg kunnen veroorloven.

Waar halen we het geld vandaan? De echte keuzes

Het argument dat ‘er ergens bezuinigd moet worden’ omdat ‘gratis geld niet bestaat’ is te simpel. Het verhult dat er andere, politiek moeilijkere, maar budgettair veel effectievere keuzes zijn:
* Belastinghervorming: Er is structurele ruimte te vinden door het belastingstelsel eerlijker in te richten. Denk aan het aanpakken van mazen en onnodige regelingen voor grote bedrijven, of een herziening van de belasting op vermogen. Zoals vakbonden al bepleiten, kan het dichten van belastinglekken en het herzien van fiscale regelingen aanzienlijke miljarden opleveren. [1]
* Europese Flexibiliteit: De Europese begrotingsregels bieden vaak ruimte, of staan in ieder geval discussie toe, om bepaalde defensie-uitgaven incidenteel of buiten het reguliere begrotingstekort te houden. Deze opties moeten ten volle worden benut, in plaats van onmiddellijk in de sociale potten te grijpen. [2]
* Efficiëntie in Defensie: Hoewel Defensie moet groeien, moet ook hier kritisch gekeken worden naar doelmatigheid en de lessen uit eerdere, kostbare inkooptrajecten. Duurzaamheid en innovatie in de defensie-industrie kunnen ook economische spin-offs creëren.

Conclusie

Investeren in Defensie is investeren in de bescherming van onze waarden. Maar één van de belangrijkste waarden die we te beschermen hebben, is de solidariteit en de zorg voor elkaar. De keuze voor hogere defensie-uitgaven hoeft niet te leiden tot bezuinigingen op de zorg. Dit is een politieke keuze, geen economische noodzaak.
Laten we als samenleving de moed tonen om de benodigde extra middelen te vinden door middel van een eerlijke en structurele herverdeling, in plaats van onze meest essentiële voorzieningen te ondermijnen. Een land dat zijn burgers niet kan genezen, kan zichzelf niet effectief verdedigen. Zorg en Veiligheid verdienen beide de hoogste prioriteit.

Bronvermelding

[1] FNV (Dick Koerselman), “Nee, we hoeven niet te bezuinigen op de samenleving om te investeren in defensie.” (Betreft het pleidooi voor inkomstengroei via belastinghervormingen, zoals aanpakken van de bedrijfsopvolgingsregeling).
[2] Instituut PE/Montesquieu Instituut, “Oplossen van de begrotingspuzzel vraagt om kiezen in de zorg en bij defensie.” (Betreft de analyse van structurele versus incidentele defensie-uitgaven en de Europese begrotingsregels).
Algemene context en noodzaak tot keuze:
* CPB (Centraal Planbureau): Doorrekeningen van verkiezingsprogramma’s, waaruit blijkt dat veel partijen de hogere defensie-uitgaven (NAVO-norm) dekken met bezuinigingen op de zorg.
* Gupta Strategists: Rapport over de impact van hoge defensie-uitgaven op de zorgsector.
* Diverse nieuwsbronnen (Skipr, NOS, etc.): Verslaglegging van politieke standpunten en de dreiging van bezuinigingen in de zorg als gevolg van de NAVO-norm.